Jak policzyć możliwą wysokość mojej emerytury?” – to pytanie, które zadajemy sobie tym częściej im bardziej zbliżamy się do wieku emerytalnego. Zachęcać będę zawsze do tego aby sprawdzić to jak najwcześniej.

Na pierwszy rzut oka, wydaje się, że odpowiedź jest prosta: wystarczy zsumować emeryturę z ZUS, zyski ze zgromadzonego majątku (w tym dochody rentierskie np. z wynajmu). Ja do tego dodaję jeszcze: możliwe przychody z pracy dodatkowej.

Sprawy się komplikują gdy trzeba oszacować jakie zyski da się wygenerować ze zgromadzonego majątku…

Postanowiłem rozprawić się z tym problemem. Zaczynamy.


Czas na wzór na możliwą do uzyskania emeryturę w przyszłości

Wzór, który za chwilę omówię może dotyczyć singla lub małżeństwa/partnerów gdzie sumujemy całość majątku i łączne oczekiwane środki z ZUS. Przy rozdzielności majątkowej można też obliczenia zrobić osobno dla każdej z osób.

Jest to wzór pokazujący :

jaką emeryturę możesz otrzymać po osiągnięciu wieku emerytalnego, zakładając że do dyspozycji masz aktualnie zgromadzony majątek.

Czyli:

Gdzie:

  • OE – oczekiwana miesięczna dodatkowa emerytura (uwzględniająca inflację i podatki, czyli wyrażona w realnej wartości pieniądza)
  • ZUS – oczekiwana wartość emerytury wypłacanej z ZUS (proponuję wybrać wartość zakładającą brak dodatkowy składek – czyli taką wyliczoną w oparciu o kapitał emerytalny ZUS uzbierany na dziś)
  • DMN – to Dyspozycyjny Majątek Netto – wynikający z analizy majątku netto. Są to te składniki majątku, których nie potrzebujesz do życia wraz z wszystkimi inwestycjami pomniejszone o całość zadłużenia. To ta kwota będzie generować dochody na emeryturze. Uwaga – to nie jest ta popularnie wyliczana wartość Osobistego Majątku Netto!
  • WRM (wiek) – to Współczynnik Rentowności Majątku. Czyli jakiej dodatkowej emerytury można się spodziewać z kwoty zgromadzonego majątku dyspozycyjnego przez liczbę lat oczekiwanego dalszego życia (zależną od Twojego wieku). Jeżeli chcesz przejść na emeryturę w wieku 50 lat i dalej nie pracować – to Twój majątek dyspozycyjny musi wystarczyć na więcej lat niż gdybyś przechodził na emeryturę w wieku 65 lat.
  • DD – to dodatkowe dochody na emeryturze z pracy zarobkowej. Dla tych którzy chcą w jakimś np. ograniczonym zakresie dalej zarabiać czy prowadzić firmę – raczej już w formie hobby (oby zyskownego) niż przymusu finansowego. Osobiście przyjmuję tutaj wartość zero (mimo że chcę odrobinę pracować na emeryturze robiąc to co lubię, choćby społecznie). Ale wzór musi po prostu uwzględniać różne scenariusze.

Poszczególne elementy omawiam szerzej w dalszej części artykułu.


A gdyby zaprzestać pracy zarobkowej już dziś?

Czyli przyjmując że na emeryturę przechodzisz jutro (zakładam że nie jesteś w wieku uprawniającym do przejścia na emeryturę).

W takiej sytuacji po prostu:

  • nie uwzględniamy emerytury z ZUS (ponieważ nie mamy do niej jeszcze prawa)
  • a Wskaźnik Rentowności Majątku (pokazujący jaki zysk miesięczny da się wypracować ze zgromadzonego Dyspozycyjnego Majątku Netto zakładając również uszczuplanie tego kapitału przez oczekiwaną długość życia) musisz dopasować do aktualnego wieku (tak aby uwzględnić to że kapitał i zyski muszą starczyć na więcej lat)
  • wartość dodatkowego dochodu (DD) możesz np. ustawić na zero

Stąd wzór:


ZUS. Czyli dlaczego nie warto liczyć tylko na ZUS

Na wysokość emerytury z ZUS specjalnie wpływu nie mamy (opłacasz składki i być może jakaś niewielka emeryturka z tego będzie). Dodatkowych dochodów bym nie wliczał – nigdy nie wiadomo jaka będzie Twoja sytuacja zdrowotna i dodatkowa praca nie będzie możliwa (lub po prostu nie będziesz chcieć dodatkowo pracować – co jest przecież bardzo dobrym wyborem realizowanym przez większość). Tak naprawdę poziom dodatkowej emerytury trzeba wypracować samodzielnie z oszczędności i własnych, prywatnych inwestycji.

Jeżeli masz co do powyższego jakiekolwiek wątpliwości zobacz na jakim poziomie otrzymują emeryturę Twoi np. rodzice, dziadkowie czy starsze osoby z rodziny. To że jest niska nie powinno być żadnym zaskoczeniem. I to się nie zmieni.

Będzie nawet gorzej – z uwagi na niską stopę zastąpienia. Nie może być więc zaskoczeniem w przyszłości to, że emerytura będzie nawet 2-3 krotnie niższa niż uzyskiwane przed emeryturą wynagrodzenie.

Nawet jeżeli zarabiasz dużo i odprowadzasz wysokie składki ZUS to Twoja emerytura oczywiście będzie wyższa niż większości społeczeństwa. Ale – nie oszukujmy się – Twoje oczekiwania i potrzeby finansowe są także znacznie większe.

Ale warto sprawdzić – tym bardziej że poziom możliwej emerytury jest dostępny na Twoim koncie ZUS.

A następnie spisać i wyliczyć łączną dodatkową emeryturę (jeżeli jesteś w związku):

Zauważ że przygotowałem tu miejsce na dwie kwoty wyczytane z portalu ZUS:

  • ZUS (dziś) – czyli poziom emerytury 'na dziś’ – zakłada że od jutra przestaję pracować i do osiągnięcia wieku emerytalnego nie odprowadzam żadnych składek emerytalnych do ZUS.
  • ZUS (plan) – czyli poziom oczekiwanej emerytury w ZUS, który zakłada że do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego będą odprowadzane składki w podobnej wysokości jak obecnie. Wartość ZUS (plan) jest oczywiście wyższa niż ZUS (dziś).

Skąd we wzorze Dodatkowy Dochód z pracy zarobkowej na emeryturze?

Czy na emeryturze nie powinniśmy całkowicie zaprzestać pracy?

To zależy 🙂 Prowadzę czasem motywacyjne wykłady na różnych konferencjach na uczelniach organizowanych przez studentów. I zadaję wtedy pytanie: jak długo chcielibyście pracować? Odpowiedzi są różne – od pracy do osiągnięcia wieku emerytalnego po pragnienie zakończenia kariery zawodowej znacznie wcześniej. A moja odpowiedź?

Chciałbym pracować tak długo, jak to możliwe, robiąc to, co kocham – nawet do setnych urodzin, choćby poprzez prowadzenie kilku wystąpień miesięcznie, nawet bez wynagrodzenia.

Wiele osób będzie chciało zaprzestać pracy, ale też wiele będzie chciało jednak być w jakiś sposób aktywni zawodowo.


Współczynnik rentowności majątku (WRM)

Dodatkowe środki na emeryturze możesz uzyskać wyłącznie ze zgromadzonego majątku. Wprowadziłem pojęcie Współczynnika Rentowności Majątku – który pokazuje jaka wartość majątku będzie generować dla Ciebie dodatkowy 1.000 zł miesięcznej emerytury 'na rękę’. Zauważ, że ten wskaźnik będzie większy gdybyś na emeryturę chciał przejść wcześniej (ponieważ majątek będzie musiał wystarczyć na więcej lat wypłat).

Polecam tutaj mój artykuł na temat oczekiwanej długości trwania życia.

O jakich kwotach mówimy?

Zakładając 25 lat na emeryturze wskaźnik WRM wynosi: 200 – 250.000 zł.

Wskaźnik WRM na poziomie 200.000 do 250.000 zł oznacza, że jeżeli masz majątek o wartości 1.000.000 zł który będzie pracował na dodatkową emeryturę to wygeneruje on szacunkowo 1.000.000/250.000= 4.000 zł dodatkowej emerytury miesięcznie.


Skąd taka wartość WRM?

Tak, wiem że to zaskakująco dużo. Bardzo szczegółowo opisałem to w artykule pokazującym jaką kwotę majątku netto trzeba zgromadzić aby generować 1000 zł dodatkowej emerytury.

Obliczenia muszą uwzględniać: podatki, inflację (!), dodatkowy bufor zdrowotny oraz ograniczanie ryzyka w inwestycjach i realne możliwe do osiągnięcia stopy zwrotu.


Pułapki internetowych analiz (dają zawsze lepszy wynik…)

Największy błąd jaki popełniają osoby próbujące policzyć zyskowność dodatkowej emerytury to bazowanie na 'internetowych kalkulatorach’ hipotetycznej dopłaty do emerytury.

Nie daj się nabrać na wyniki emerytalnych kalkulatorów emerytalnych!

Dlaczego? Ponieważ mocno zawyżają wyniki co jest tragiczne w skutkach dla świadomego inwestora, usypia czujność i nie motywuje do pracy nad budowaniem majątku.

Celem takich kalkulatorów jest przekonać że można łatwo i wygodnie zbudować wysoką emeryturę niewielkimi kwotami. Wystarczy wybrać 'najlepszy produkt’ i po prostu wpłacać pieniądze… Ponieważ są to reklamy określonych produktów oszczędnościowych. 90% w to uwierzy, zainwestuje w jakiś produkt całkowicie go nie rozumiejąc i zadowolona będzie 'mieć to z głowy’. Skutki po latach mogą być opłakane…

Zresztą to nic dziwnego, tak było w reklamach produktów systematycznego oszczędzania od zawsze – w końcu jakoś trzeba przekonać do inwestowania – i lepiej wynik ‘zawyżać’ niż pokazywać go realnie. Doskonałym przykładem jest ta choćby reklama sprzed lat: inwestuj 127 zł miesięcznie aby mieć 1.500 zł na emeryturze. Zapewniam że po poprawnym przeprowadzeniu obliczeń i uwzględnieniu podatków, inflacji wynik był ponad połowę niższy przy założeniu 30 lat oszczędzania…

To samo dotyczy kalkulatorów IKZE – gdzie (o zgrozo) podaje się kwotę dodatkowej emerytury wypłacanej z tych produktów pomijając 10% podatek od wypłacanej kwoty (nie od zysku!), pomijając inflację (ależ zaskoczenie 🙂 a realizowanie wypłat uwzględniając przez okres tylko 10 lat (zgodnie z jednym wariantem wypłat w IKZE). Tyle że na emeryturze spędzisz statystycznie dużo więcej czasu…


Współczynnik Majątku Netto liczymy od Majątku Netto

I tu pojawia się kolejne zaskoczenie, które może być bardzo 'bolesne’. Ale niestety prawdziwe. Do generowania dodatkowej emerytury nie możesz używać majątku z którego korzystasz. Nie sprzedasz przecież swojego mieszkania aby pieniądze ze sprzedaży zarabiały na emeryturę – ponieważ musisz gdzieś mieszkać. To tak najbardziej obrazowo.

Dlatego do obliczeń dodatkowej emerytury z majątku nie można używać 'potocznej’ definicji Majątku Netto. Tylko tak zwanego Dyspozycyjnego Majątku Netto. Jest to Twój cały majątek netto pomniejszony o te elementy majątku których nie chcesz się pozbywać ponieważ zamierzasz z nich korzystać (mieszkanie, samochód itp).

Więcej o tym przeczytasz w cyklu artykułów na temat analizy Majątku Netto.


Na jaką emeryturę mogę liczyć?

Czas podstawić trzy główne elementy do wzoru i zakończyć obliczenia:


Mam już wynik – co dalej? Czy to wystarczająca kwota?

Na początku artykułu sugerowałem że zanim policzysz jaką możesz otrzymać emeryturę warto zastanowić się jakiej emerytury oczekujesz. Czyli oszacować swoje indywidualne oczekiwania co do wysokości emerytury. Nie mając porównania do oczekiwań ciężko ocenić czy wynik z podanych tutaj wzorów jest dobry czy też nie 🙂

Jeżeli solidnie odrobiłeś pracę domową – i:

  • określiłeś trzy poziomy oczekiwanej emerytury (minimum, oczekiwana, emerytura marzeń)
  • obliczyłeś możliwą do uzyskania emeryturę

To…

możesz porównać te wartości. Zobaczysz gdzie na etapie budowy majątku jesteś!

Porównanie może wyglądać na przykład tak:

I teraz:

  • Jeżeli Luka Emerytalna >0 to oznacza że Twój zgromadzony majątek zabezpiecza możliwość generowania emerytury na oczekiwanym poziomie. Każda dodatkowa składowa majątku będzie po prostu dodatkowym buforem bezpieczeństwa aby jeszcze bardziej uprawdopodobnić realizację wymarzonych celów.
  • Jeżeli Luka Emerytalna <0 to znak że to jeszcze nie ten moment … takiej kwoty miesięcznie brakuje aby uzyskać emeryturę jakiej oczekujesz. Aby zrealizować cel musisz zwiększyć kwotę Dodatkowej Miesięcznej Emerytury generowanej z Twojego majątku – czyli zwiększyć majątek poprzez oszczędzanie i inwestowanie.

Więcej na ten temat w cyklu artykułów: Remanent Finansowy.


Pobierz karty do analiz Oczekiwana Emerytura w pliku .pdf
Możesz też aktywować konto w portalu i odebrać cały zeszyt ćwiczeń Remanentu Finansowego.


Podsumowanie

Ten artykuł powstał jako odpowiedź na częste pytanie postawione w tytule.

Czyli: na jaki poziom emerytury mogę liczyć.

W tym celu wyjaśniłem jak obliczyć zdolność generowania dodatkowej emerytury ze zgromadzonego majątku – tłumacząc dlaczego trzeba brać pod uwagę nie wartość całego majątku ale tak zwany Dyspozycyjny Majątek Netto.

Tak przeprowadzona analiza da odpowiedź na pytanie jakiej emerytury można się faktycznie spodziewać w przyszłości. Szczególnie gdy uświadomimy sobie jak wysoki (niestety) jest współczynnik rentowności majątku – jeżeli poprawnie uwzględnimy podatki, inflację i realne poziomy zysków z inwestycji.

Wychodzę z założenia że lepiej dużo wcześniej dowiedzieć się ile brakuje nam do osiągnięcia celu emerytalnego. Bo dla większości z nas ta Luka Emerytalna będzie – i często będzie znacznie wyższa niż mogłoby się to wydawać.

Ale to powinno skłonić do działania i podjęcia jak najszybciej działań zmierzających do zadbania o własne finanse.

Można wierzyć w 'uproszczone’ kalkulatory emerytalne obiecujące duże zyski z niczego. Ale chyba nie tędy droga.


Napisz jakie są Twoje spostrzeżenia dotyczące takiego sposobu obliczania emerytury? Coś Cię zaskoczyło?

Zostaw komentarz